Error message

Deprecated function: Function create_function() is deprecated in eval() (line 1 of /home/epaideia/public_html/modules/php/php.module(80) : eval()'d code).

Η επόμενη μέρα στην παιδεία

Το απόφθεγμα του Αλμπέρ Καμί, ότι «το σχολείο μάς προετοιμάζει για τη ζωή σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει», θα μπορούσε να θεσμοθετηθεί ως το επίσημο μότο του εκάστοτε υπουργού Παιδείας που μόλις αναλαμβάνει τα καθήκοντά του μας εξαγγέλλει τις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις που θα λάβουν χώρα στη δική του θητεία. Ανεξαρτήτως, πάντως, του τι εννοούσε ο μεγάλος Γάλλος διανοούμενος του 20ού αιώνα, η πραγματικότητα είναι ότι στη χώρα μας η παιδεία αντιμετωπίζεται με συγκυριακά χαρακτηριστικά, γεγονός που υπονομεύει το ενδεχόμενο συνέχειας στην εκπαιδευτική πολιτική. Το εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι ότι σε αυτό τον πολύπαθο χώρο, που άπτεται ενός δημόσιου κοινωνικού αγαθού, έχουν παρατηρηθεί σημαντικές διαφοροποιήσεις ακόμη και από υπουργούς που ανέλαβαν το χαρτοφυλάκιο την ίδια κοινοβουλευτική περίοδο και υπό τον ίδιο πρωθυπουργό.

Toυ Δημήτρη Στεμπίλη

Οι προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης και της αρμόδιας υπουργού, Νίκης Κεραμέως, που είχαμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε πολλές φορές στο ένθετό μας, αποτελούν τροφή για σκέψη και δίνουν το μήνυμα για την επόμενη μέρα στην ελληνική εκπαίδευση. Δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε ότι σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης υπάρχουν παθογένειες που χρειάζεται να θεραπευτούν. Ωστόσο, τα ισχυρά σοκ, που μάλλον έχουν να κάνουν με την κεντρική κατεύθυνση οι δύσκολες αλλαγές να πραγματοποιηθούν στην αρχή της κυβερνητικής θητείας, δεν είναι πάντοτε ο καλύτερος οδηγός. Κανείς δεν θα κατηγορήσει την κυβέρνηση ότι ανέλαβε την εξουσία χωρίς σχέδιο, αν προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος για τα μεγάλα και κρίσιμα ζητήματα, χωρίς να χρησιμοποιηθεί απ’ όλες τις πλευρές ως εργαλείο χρονοτριβής.

Ο χώρος της στήλης δεν μας επιτρέπει να αναλύσουμε τους βασικούς άξονες που αναπτύχθηκαν στις προγραμματικές δηλώσεις. Υπάρχουν όμως σημεία που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής, αν δεν θέλουμε να μιλήσουμε για μια ακόμη χαμένη ευκαιρία. Το μόνιμο και διαχρονικό αίτημα κυρίως των φιλελεύθερων κομμάτων για σύνδεση της εκπαίδευσης με την παραγωγή απαιτεί προσεκτικά βήματα. Και δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα επιτευχθεί με τη μεταφορά της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας από το υπουργείο Παιδείας στο Ανάπτυξης – κάτι για το οποίο, βέβαια, δεν ευθύνεται η νέα υπουργός Παιδείας. Είναι, πάντως, θετικό βήμα η ενίσχυση των επαγγελματικών λυκείων, αρκεί να μην γίνει με τη διπολική αντίληψη ελίτ – λαού ή… Κολωνακίου – Κολωνού.

Επίσης, το ζήτημα της αξιολόγησης δεν πρέπει να λειτουργήσει ως απειλή για εκπαιδευτικούς και μαθητές, αλλά ως κίνητρο για βελτίωση. Εχει, λόγου χάρη, διαπιστωθεί ότι όποτε εισήχθησαν εξετάσεις ανάμεσα στις σχολικές τάξεις του γυμνασίου και του λυκείου, κερδισμένη ήταν μόνο η παραπαιδεία. Επιπλέον, η αξιολόγηση στα ΑΕΙ και ο διαχωρισμός διοίκησης – εκπαιδευτικού προσωπικού, αν και δεν χρειάζεται, δεν πρέπει να οδηγήσουν σε στρεβλώσεις όπως αυτές που είχαμε όλοι εντοπίσει με τον καταργημένο νόμο Διαμαντοπούλου. Η αξιολόγηση οφείλει να κινείται στην κατεύθυνση της αναβάθμισης της δημόσιας εκπαίδευσης και όχι στην αναζήτηση ψεγαδιών για την αιτιολόγηση μιας ενδεχόμενης μεγάλης στροφής προς την ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα της εκπαίδευσης.

Από την άλλη, η ιδεολογική δαιμονοποίηση μεταρρυθμίσεων που ανταποκρίνονται στη σύγχρονη πραγματικότητα καλό θα είναι να τεκμηριώνεται επαρκώς από αυτούς που την εκφράζουν. Η προσαρμογή στα πρότυπα προηγμένων εκπαιδευτικά ευρωπαϊκών χωρών αποτελεί την καλύτερη απάντηση τόσο στους εμμονικούς του νεοφιλελευθερισμού όσο και σε αυτούς που εχθρεύονται οτιδήποτε καινοτόμο, χαρακτηρίζοντάς το συλλήβδην αντιλαϊκό. Μένει να δούμε κατά πόσο η κυβέρνηση και η νέα ηγεσία του υπουργείου Παιδείας εννοούν τις μεταρρυθμίσεις που σέβονται τον δημόσιο χαρακτήρα της ελληνικής εκπαίδευσης και δεν θα ανοίξουν τον ασκό του Αιόλου, δημιουργώντας μια αχαλίνωτη κατάσταση με θύματα μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς και γονείς. Και κυρίως στην προσπάθεια για την πνευματική ανατροφή πολιτών με κριτική σκέψη. Σε αυτά ακριβώς τα σημεία θα κριθεί η δική τους αριστεία.

ΥΓ.: Οταν κάποιος ασκεί για πρώτη φορά εξουσία, οι συμβολισμοί έχουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία ή, αλλιώς, η εξουσία αισθητικοποιείται από την εκφορά του λόγου και τη δημόσια εικόνα. Κατά τη στήλη, ούτε το θέμα του ασύλου στα πανεπιστήμια πρέπει να τίθεται αμιγώς με όρους καταστολής, αλλά κυρίως με όρους ελεύθερης διακίνησης των ιδεών -κάτι που φαίνεται ότι συνειδητοποίησε γρήγορα η νέα ηγεσία του υπουργείου Παιδείας-, ούτε οι σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας πρέπει να αποσαφηνίζονται ή να λειαίνονται μέσω των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και πρόωρων απαθανατίσεων.

Δημοσιεύτηκε στα «Ιδεογράμματα» της Νέας Σελίδας τo Σάββατο 27/07/2019

Πηγή: 
ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ